الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

91

شأن نزول آيات قرآن ( فارسى )

( 26 ) قُلِ اللَّهُمَّ مالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِى الْمُلْكَ مَنْ تَشاءُ وَ تَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشاءُ وَ تُعِزُّ مَنْ تَشاءُ وَ تُذِلُّ مَنْ تَشاءُ بِيَدِكَ الْخَيْرُ إِنَّكَ عَلى كُلِّ شَىْءٍ قَديرٌ ( ( 27 ) ) تُولِجُ اللَّيْلَ فِى النَّهارِ وَ تُولِجُ النَّهارَ فِى اللَّيْلِ وَ تُخْرِجُ الْحَىَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَ تُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَىِّ وَ تَرْزُقُ مَنْ تَشاءُ بِغَيْرِ حِسابٍ بگو : « بار الها ! اى مالك حكومت‌ها ! به هر كس بخواهى ، حكومت مىبخشى ؛ و از هر كس بخواهى ، حكومت را مىگيرى ؛ هر كس را بخواهى ، عزت مىدهى ؛ و هر كه رابخواهى خوار مىكنى . تمام خوبىها به دست توست ؛ تو بر هر چيزى قادرى . شب را در روز داخل مىكنى ، و روز را در شب ؛ و زنده را از مرده بيرون مىآورى ، و مرده را از زنده ؛ و به هر كس بخواهى ، بدون حساب ، روزى مىبخشى . شأن نزول : پيروزى بر ايران و روم مفسر معروف « طبرسى » در « مجمع البيان » دو شأن نزول براى آيه اوّل ذكر كرده است كه هر دو يك حقيقت را تعقيب مىكنند : 1 - هنگامى كه پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله « مكّه » را فتح نمود ، به مسلمانان نويد داد كه : به زودى كشورهاى ايران و روم نيز زير پرچم اسلام قرار خواهند گرفت ، منافقان كه دل‌هايشان به نور ايمان روشن نشده بود ، و روح اسلام را درك نكرده بودند ، اين مطلب را اغراق‌آميز تلقى كرده و با تعجب گفتند : محمّد صلى الله عليه و آله به « مدينه » و « مكّه » قانع نيست و طمع در فتح ايران و روم دارد در اين هنگام ، آيهء اوّل نازل شد . « 1 » 2 - هنگامى كه پيغمبر گرامى صلى الله عليه و آله به اتفاق مسلمانان مشغول حفر خندق در اطراف « مدينه » بود و با نظم خاصى مسلمانان ، گروه ، گروه با سرعت و جديت ، مشغول حفر خندق بودند تا پيش از رسيدن سپاه دشمن ، اين وسيلهء دفاعى ، تكميل

--> ( 1 ) « مجمع البيان » ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « بحار الانوار » ، ج 17 ، ص 169 و 170 و ج 20 ، ص 188 و 189 .